Przegląd pompy ciepła i klimatyzacji: co robimy podczas corocznej wizyty

Co roku robimy około 3 400 wizyt serwisowych. Najczęstsze pytanie, które słyszymy przy umawianiu terminu, brzmi: "A czy to w ogóle potrzebne, skoro wszystko działa?". Krótka odpowiedź: tak, i to z trzech powodów. Gwarancja producenta zwykle tego wymaga, część urządzeń podlega obowiązkowym kontrolom z mocy prawa, a drobne usterki wyłapane w maju nie zamieniają się w awarię w styczniu.

Poniżej opisuję, co dokładnie robimy podczas przeglądu, ile to kosztuje i na co zwrócić uwagę w dokumentach.

Dlaczego przegląd robimy wiosną

Pompę ciepła najlepiej przeglądać po sezonie grzewczym, a klimatyzację przed upałami. Maj i czerwiec łączą jedno z drugim. Jeśli w domu jest pompa ciepła, która latem także chłodzi, jedna wizyta załatwia oba tematy. Do tego wiosną mamy wolne terminy, a od połowy października kalendarz serwisu zapełnia się na kilka tygodni do przodu.

Co sprawdzamy: lista czynności

Zakres zależy od typu urządzenia, ale podstawowa lista dla pompy ciepła powietrze-woda i klimatyzatora split wygląda tak:

Jednostka wewnętrzna i instalacja

• Czyszczenie lub wymiana filtrów: w klimatyzatorze filtry powietrza, w pompie ciepła filtr siatkowy lub separator zanieczyszczeń na powrocie z instalacji.
• Sprawdzenie ciśnienia w obiegu grzewczym i stanu naczynia przeponowego.
• Odpowietrzenie, jeśli w układzie zebrało się powietrze.
• Kontrola odpływu skroplin: drożność, spadek, syfon. Zatkany odpływ to najczęstsza przyczyna zacieków pod klimatyzatorem.
• Dezynfekcja wymiennika i tacy skroplin w jednostce wewnętrznej klimatyzacji.

Jednostka zewnętrzna

• Mycie lamel wymiennika. Kurz, pyłki i liście pogarszają wymianę ciepła, a urządzenie zużywa wtedy więcej prądu na ten sam efekt.
• Sprawdzenie wentylatora, mocowań, podstawy i odpływu skroplin z tacy. Zimą zamarznięty odpływ potrafi zablokować odszranianie.
• Oględziny izolacji rur i przepustów przez ścianę.

Elektryka i sterowanie

• Dokręcenie i obejrzenie połączeń elektrycznych, zabezpieczeń i przewodów zasilających. Luźny zacisk grzeje się latami, zanim coś się stanie.
• Odczyt historii błędów ze sterownika i porównanie parametrów pracy z poprzednim rokiem.
• Sprawdzenie ustawień: krzywej grzewczej, harmonogramów, cyklu antylegionella dla ciepłej wody.

Obieg chłodniczy

• Pomiar ciśnień i temperatur pracy, ocena przegrzania i dochłodzenia.
• Oględziny połączeń i zaworów pod kątem śladów oleju, które zdradzają nieszczelność.
• Kontrola szczelności z użyciem detektora tam, gdzie wymagają tego przepisy o F-gazach lub warunki gwarancji.

Na koniec wpisujemy przegląd do książki serwisowej urządzenia i zostawiamy protokół z wynikami pomiarów.

F-gazy, kontrola szczelności i rejestr

Unijne rozporządzenie 2024/573 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych zastąpiło w 2024 roku wcześniejsze przepisy. Obowiązek regularnych kontroli szczelności zależy od ilości czynnika w urządzeniu, liczonej w tonach ekwiwalentu CO2, a nie w kilogramach. Typowy klimatyzator ścienny w mieszkaniu często mieści się poniżej progu. Większe pompy ciepła i układy multi split mogą go przekroczyć. Wtedy właściciel ma obowiązek zlecać kontrole z określoną częstotliwością, a dla urządzenia prowadzi się kartę w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO).

Nie podajemy tu progów i częstotliwości dla każdego przypadku, bo zależą od czynnika, jego ilości i konstrukcji układu. Przy pierwszej wizycie sprawdzamy to na tabliczce znamionowej i mówimy wprost, czy twoje urządzenie podlega obowiązkowi, a jeśli tak, prowadzimy kartę w CRO.

Pompy ciepła z czynnikiem R290 (propan) nie zawierają F-gazów, więc tych obowiązków nie mają. Przegląd obiegu chłodniczego i tak robimy, a przy R290 dochodzą zasady bezpiecznej pracy z czynnikiem palnym, na które nasi technicy mają osobne szkolenie.

Prace przy urządzeniach z F-gazami mogą wykonywać tylko osoby z certyfikatem dla personelu, zatrudnione w firmie z certyfikatem dla przedsiębiorcy. Oba certyfikaty wydaje UDT-CERT. Bielak & Sowa ma certyfikat firmowy, a każdy z naszych serwisantów certyfikat osobisty. Warto o to zapytać każdą firmę, która ma otworzyć obieg chłodniczy w Twoim domu.

Gwarancja: przeczytaj warunki

Większość producentów pomp ciepła i klimatyzatorów uzależnia ważność gwarancji od corocznego przeglądu wykonanego przez autoryzowanego instalatora. Często dochodzi wymóg, żeby przegląd odbył się w określonym oknie czasowym, na przykład do 12 miesięcy od uruchomienia lub poprzedniej wizyty. Pominięty przegląd może oznaczać, że przy awarii sprężarki producent odmówi naprawy gwarancyjnej, a to wydatek liczony w tysiącach złotych.

Sprawdź w karcie gwarancyjnej trzy rzeczy: kto może robić przegląd, jak często i gdzie trzeba go odnotować. U części producentów wpis musi trafić też do ich systemu online, co robimy za klienta.

Ile kosztuje przegląd

Cena zależy od urządzenia i dojazdu. Orientacyjnie przegląd pompy ciepła lub jednego klimatyzatora kosztuje zwykle 350-700 zł brutto. Na górną granicę wpływają między innymi: obowiązkowa kontrola szczelności z wpisem do CRO, większa liczba jednostek wewnętrznych, trudny dostęp do jednostki zewnętrznej lub dalszy dojazd. Części eksploatacyjne, na przykład nowe filtry, liczymy osobno. Dokładną kwotę podajemy przy umawianiu terminu.

Jeśli w domu jest pompa ciepła, rekuperator i klimatyzator, opłaca się zrobić wszystko jednego dnia. Jedna wizyta oznacza jeden dojazd.

Umowa serwisowa

Klientom, którzy nie chcą pamiętać o terminach, proponujemy umowę serwisową. W ramach umowy:

• sami przypominamy o przeglądzie i proponujemy termin,
• w sezonie grzewczym reagujemy na zgłoszenie w ciągu 48 godzin, a przy braku ogrzewania zwykle tego samego dnia,
• od października do kwietnia masz dostęp do dyżuru awaryjnego, codziennie w godzinach 7:00-21:00,
• prowadzimy całą dokumentację: książkę serwisową, wpisy gwarancyjne i kartę w CRO, jeśli jest wymagana.

Cena umowy zależy od liczby urządzeń. Szczegóły podaje dział serwisu pod numerem +48 000 000 001 lub mailowo: serwis@example.com.

Co możesz zrobić sam między przeglądami

Kilka rzeczy nie wymaga serwisanta: płukanie filtrów w klimatyzatorze co kilka tygodni w sezonie, odgarnianie liści i śniegu spod jednostki zewnętrznej, okresowe zerknięcie na manometr instalacji grzewczej. Nie otwieraj natomiast obudowy jednostki zewnętrznej i nie próbuj niczego "dopełniać". Obieg chłodniczy to robota dla osoby z uprawnieniami.