Ile kosztuje ogrzewanie pompą ciepła? Przykład dla domu 150 m² pod Poznaniem
Liczymy roczny koszt ogrzewania pompą ciepła domu 150 m² pod Poznaniem, z jawnymi założeniami. Porównujemy taryfy G11 i G12, wpływ fotowoltaiki oraz koszt gazu i ekogroszku.
"Ile będę płacić za prąd?" to drugie pytanie po cenie montażu. Uczciwa odpowiedź brzmi: zależy od domu. Poniżej pokazuję jednak, jak to policzyć, z wszystkimi założeniami na wierzchu. Możesz podstawić własne liczby.
Od 1 stycznia 2026 roku nie obowiązuje już zamrożenie cen prądu dla gospodarstw domowych. Dlatego liczę na cenach rynkowych, a nie na stawkach z lat 2023-2025.
Założenia
- Dom: 150 m², okolice Poznania, budynek z ostatnich kilkunastu lat lub dobrze ocieplony starszy, ogrzewanie podłogowe lub duże grzejniki.
- Roczne zapotrzebowanie na ciepło: 15 000 kWh, w tym ciepła woda użytkowa dla 4 osób. Realnie dla takich domów widzimy 14 000-16 000 kWh, więc biorę środek.
- SCOP pompy: 3,5 w wariancie ostrożnym i 4,0 w wariancie dobrym. SCOP to stosunek ciepła oddanego do domu do prądu zużytego przez pompę w całym sezonie.
- Cena prądu G11: około 1,1 zł/kWh brutto, ze wszystkimi składnikami zmiennymi. To założenie, nie cennik. W 2026 roku cena w G11 wynosi mniej więcej 1,0-1,3 zł/kWh, zależnie od sprzedawcy i operatora. Okolice Poznania obsługuje Enea.
- Opłaty stałe pomijam, bo dom płaci je i tak, niezależnie od sposobu ogrzewania.
Rachunek podstawowy
Zużycie prądu = zapotrzebowanie na ciepło / SCOP.
- SCOP 3,5: 15 000 / 3,5 = ok. 4 290 kWh prądu, czyli 4 290 × 1,1 = ok. 4 700 zł rocznie.
- SCOP 4,0: 15 000 / 4,0 = 3 750 kWh prądu, czyli 3 750 × 1,1 = ok. 4 100 zł rocznie.
Już sam SCOP przesuwa wynik o około 600 zł rocznie. Dlatego tyle mówimy o temperaturze zasilania.
Taryfa G12
W taryfie dwustrefowej prąd w godzinach nocnych i części popołudniowych jest tańszy, a w pozostałych droższy niż w G11. Pompa z buforem albo z ogrzewaniem podłogowym, które dobrze akumuluje ciepło, może przesunąć sporą część pracy na tańsze godziny. Tam też ustawiamy grzanie ciepłej wody.
Założenia: 0,75 zł/kWh w strefie tańszej, 1,25 zł/kWh w droższej, 60% zużycia w strefie tańszej. Średnio: 0,6 × 0,75 + 0,4 × 1,25 = 0,95 zł/kWh.
- SCOP 3,5: 4 290 kWh × 0,95 = ok. 4 100 zł rocznie.
To około 600 zł mniej niż w G11, ale tylko wtedy, gdy instalacja pozwala realnie przesunąć pracę pompy. Bez bufora i przy grzejnikach udział tańszej strefy bywa niższy niż 60%.
Fotowoltaika
Pompa pracuje najwięcej zimą, a panele produkują najwięcej latem, więc fotowoltaika pokrywa mniejszą część zużycia pompy, niż wielu klientów się spodziewa. Bezpośrednio z paneli pompa zużyje głównie prąd na ciepłą wodę latem i na ogrzewanie w okresach przejściowych. Przy instalacji około 6-8 kWp przyjmuję, że autokonsumpcja pokryje 20% zużycia pompy.
- SCOP 3,5, G11: 4 290 × 0,8 = ok. 3 430 kWh z sieci, czyli 3 430 × 1,1 = ok. 3 800 zł rocznie.
Oszczędność to około 900 zł rocznie. Rozliczenie nadwyżek w net-billingu to osobny temat, tutaj go nie liczę.
Porównanie z gazem i ekogroszkiem
Dla tych samych 15 000 kWh ciepła:
- Gaz ziemny: kocioł kondensacyjny ze sprawnością sezonową 90%, gaz z dystrybucją ok. 0,35 zł/kWh (założenie, bez opłat stałych za przyłącze). 15 000 / 0,9 = ok. 16 670 kWh gazu, czyli 16 670 × 0,35 = ok. 5 800 zł.
- Ekogroszek: kocioł 5. klasy ze sprawnością sezonową 75%, ok. 7,2 kWh w kilogramie paliwa, 1 600 zł za tonę (założenie). 15 000 / 0,75 / 7,2 = ok. 2 780 kg, czyli 2,78 t × 1 600 = ok. 4 400 zł.
Tabela
Wariant | Zużycie | Koszt roczny | Koszt 1 kWh ciepła |
|---|---|---|---|
Pompa ciepła, G11, SCOP 3,5 | 4 290 kWh prądu | ok. 4 700 zł | ok. 0,31 zł |
Pompa ciepła, G11, SCOP 4,0 | 3 750 kWh prądu | ok. 4 100 zł | ok. 0,28 zł |
Pompa ciepła, G12, SCOP 3,5 | 4 290 kWh prądu | ok. 4 100 zł | ok. 0,27 zł |
Pompa ciepła, G11, SCOP 3,5, PV 20% | 3 430 kWh z sieci | ok. 3 800 zł | ok. 0,25 zł |
Kocioł gazowy kondensacyjny | 16 670 kWh gazu | ok. 5 800 zł | ok. 0,39 zł |
Kocioł na ekogroszek | ok. 2,8 t | ok. 4 400 zł | ok. 0,30 zł |
Ekogroszek wychodzi na papierze podobnie jak pompa w G11. Nie widać tu jednak noszenia worków, czyszczenia kotła, wywozu popiołu, miejsca na opał ani ciepłej wody latem, którą przy węglu często grzeje się grzałką. Program Czyste Powietrze nie dofinansowuje też kotłów węglowych.
Co zmienia wynik
- Ocieplenie. Zapotrzebowanie na ciepło to największa pozycja w rachunku. Dom, który potrzebuje 25 000 kWh zamiast 15 000, zapłaci proporcjonalnie więcej.
- Temperatura zasilania. Każdy stopień niżej poprawia sprawność pompy, w przybliżeniu o 2-3%. Podłogówka na 35 °C zamiast grzejników na 55 °C to różnica w SCOP, którą widać na rachunku.
- Nawyki. 22 °C zamiast 20 °C w całym domu to zwykle kilkanaście procent więcej ciepła. Obniżanie temperatury na noc o kilka stopni przy pompie ciepła zwykle nie pomaga.
- Ciepła woda. Przygotowanie wody do 50-55 °C odbywa się z niższą sprawnością niż ogrzewanie podłogowe. Duża rodzina i wanna mogą podnieść zużycie prądu o kilkaset kWh rocznie.
- Ustawienia. Źle ustawiona krzywa grzewcza albo grzałka włączająca się bez potrzeby potrafią zjeść całą oszczędność z dobrego doboru.
Kiedy pompa ciepła wychodzi drożej
Weźmy dom z lat 80., 150 m², bez ocieplenia, ze starymi grzejnikami. Zapotrzebowanie może sięgać 30 000 kWh, a SCOP przy 55 °C spaść do około 3,0. Wtedy: 30 000 / 3,0 × 1,1 = ok. 11 000 zł rocznie. Gaz w tym samym domu: 30 000 / 0,9 × 0,35 = ok. 11 700 zł, a ekogroszek ok. 8 900 zł. Przewaga pompy niemal znika, a względem węgla jest drożej.
W takim domu najpierw liczymy, co da ocieplenie i wymiana kilku grzejników. Często dopiero po tych pracach pompa ciepła ma sens finansowy. Zanim podasz komuś metraż i zapytasz o koszty, warto znać zużycie paliwa z ostatnich sezonów, bo od tego zaczynamy każdą rozmowę.
